İnsanların çoğu iletişim kurduğunu sanıyor.
Aslında çoğu sadece konuşuyor.
Konuşmak iletişim değildir.
İletişim, anlaşılmaktır.
Bir cümleyi söylemiş olman, karşı tarafın seni anladığı anlamına gelmez.
Hatta çoğu tartışma tam burada başlar.
“Ben doğru söyledim ama yanlış anlaşıldım.”
Bu cümleyi herkes hayatında en az bir kez kurmuştur.
Gerçek şu:
Sorun genelde karşı tarafta değil, kullandığımız iletişim biçiminde.
Fark etmeden yaptığımız küçük hatalar; ilişkileri yorar, güveni azaltır ve gereksiz çatışmalar doğurur.
İyi haber şu:
Bu hatalar karakter değil, alışkanlıktır.
Ve alışkanlıklar değiştirilebilir.
İşte iletişimde en sık yapılan 7 hata.
1. Dinlemeden cevap vermek
Çoğu insan dinlemiyor.
Sadece konuşma sırasını bekliyor.
Karşındaki konuşurken sen kafanda cevabı hazırlıyorsan, aslında onu duymuyorsun.
Bu davranışın gizli mesajı şudur:
“Senin söylediklerin önemli değil, ben kendi fikrimi söyleyeceğim.”
İnsanlar duyulmadığını hissettiği anda savunmaya geçer.
Savunma varsa iletişim yoktur.
Gerçek dinleme;
bölmeden, acele etmeden, anlamaya çalışarak dinlemektir.
Cevap vermek için değil, anlamak için dinlediğinde iletişim başlar.
2. Sürekli haklı olmaya çalışmak
Haklı olmak ile mutlu olmak genelde aynı anda olmaz.
Birçok insan tartışmada gerçeği değil, galibiyeti hedefler.
Ama iletişim bir savaş değildir.
“Ben haklıyım” ısrarı ilişkiyi yavaş yavaş bitirir.
Çünkü kimse sürekli yargılandığı bir yerde kalmak istemez.
Bazen bir adım geri atmak,
bazen “haklı olabilirsin” demek,
tartışmayı kazanmaktan daha değerlidir.
Unutma:
Haklı kalabilirsin ama yalnız kalırsın.
3. Söz kesmek
Söz kesmek küçük bir davranış gibi görünür ama etkisi büyüktür.
Karşındaki kişi daha cümlesini bitirmeden araya girmek şunu söyler:
“Ben senden daha önemliyim.”
Bu bilinçli yapılmaz ama karşı tarafta tam olarak bu hissi yaratır.
Sonuç?
İnsanlar kendini kapatır.
Daha az konuşur.
Daha az paylaşır.
Oysa iletişim, alan açmakla büyür.
Bazen sadece susmak bile büyük bir saygıdır.
4. Varsayım yapmak
“Sen zaten hep böylesin.”
“Sen kesin bunu bilerek yaptın.”
“Ben seni tanıyorum.”
Bu cümleler iletişimin en tehlikeli cümleleridir.
Çünkü gerçekleri değil, tahminleri konuşursun.
Varsayım yaptığın anda merak etmeyi bırakırsın.
Merak bitince anlamak da biter.
Oysa sormak her zaman daha güçlüdür.
“Bunu neden yaptın?”
“Ne hissettin?”
“Nasıl düşünüyorsun?”
Sorular köprü kurar.
Varsayımlar duvar örer.
5. Empati kurmamak
Herkes kendi hikâyesinin merkezindedir.
Senin için küçük olan bir konu, başkası için çok büyük olabilir.
Ama biz genelde şöyle yapıyoruz:
“Kafaya takma ya.”
“Abartıyorsun.”
“Bunda büyütecek ne var?”
Bu cümleler çözüm değil, küçümsemedir.
Empati; hak vermek değil, anlamaya çalışmaktır.
“Ben olsam ne hissederdim?” diye sorduğun anda iletişim yumuşar.
İnsanlar anlaşılmak ister.
Tavsiye almak değil.
6. Ton ve beden dilini kontrol etmemek
Çoğu kişi sadece kelimelere odaklanır.
Oysa iletişimin büyük kısmı ses tonu ve beden diliyle yapılır.
Aynı cümleyi iki farklı tonla söyle:
“Tamam.”
Birinde sakinlik vardır,
diğerinde öfke.
Kelime aynı.
Anlam tamamen farklı.
Sert bir ses, göz devirmek, alaycı bir gülümseme…
Bunlar kelimelerden daha güçlü mesaj verir.
Ve genelde farkında bile olmadan yaparız.
İyi iletişim sadece ne söylediğin değil, nasıl söylediğindir.
7. “Sen dili” kullanmak
“Sen hep böylesin.”
“Sen hiç anlamıyorsun.”
“Sen yüzünden oldu.”
Bu cümleler otomatik olarak savunma başlatır.
Çünkü suçlama vardır.
Savunmaya geçen insan dinlemez.
Sadece kendini korur.
Bunun yerine “ben dili” kullanmak çok daha etkilidir:
“Ben böyle hissediyorum.”
“Bu durum beni üzdü.”
“Ben daha farklı olmasını isterdim.”
Aynı mesaj, daha yumuşak bir etki.
Suçlamak yerine paylaşmak.
İletişim tam olarak budur.
Sonuç
İletşim aslında karmaşık değil.
Sadece egomuz zorlaştırıyor.
Daha az konuşup daha çok dinlemek,
haklı olmaya çalışmak yerine anlamaya çalışmak,
yargılamak yerine empati kurmak…
Bu kadar basit.
Unutma:
İnsanlar senin ne kadar zeki olduğunu değil,
yanında nasıl hissettiklerini hatırlar.
Eğer insanlar seninle konuşurken rahat hissediyorsa,
kendini savunmak zorunda kalmıyorsa,
anlaşıldığını düşünüyorsa…
İşte o zaman gerçekten iletişim kuruyorsun demektir.
Çünkü iyi iletişim bir yetenek değil,
bilinçli bir tercihtir.
İletişim, hayatın her alanında fark yaratan bir beceridir. Bu konuda daha fazla içerik ve rehber yazıya Ahmet Uzun ana sayfadan ulaşabilirsin.